Chemische stoffen en REACH
De Europese regels voor chemische stoffen raken veel meer ondernemingen dan alleen producenten van chemicaliën. Ook importeurs, distributeurs, formuleerders en ondernemingen die chemische stoffen verwerken in een product kunnen verplichtingen hebben op grond van REACH.
REACH is een afkorting en staat voor Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals, welke onderwerpen zijn vastgelegd in Verordening (EG) nr. 1907/2006. De Verordening regelt de productie, het op de Europese markt brengen en het gebruik van chemische stoffen. Welke verplichtingen een onderneming heeft, verschilt per stof, het soort activiteit dat wordt verricht en de positie van de onderneming in de keten.
Welke rol heeft een onderneming onder REACH?
De eerste stap bij iedere REACH beoordeling is vaststellen welke rol een onderneming daadwerkelijk vervult. Een onderneming kan fabrikant, importeur, distributeur of downstreamgebruiker zijn. Dezelfde onderneming kan voor verschillende producten of activiteiten meerdere rollen tegelijk vervullen.
Die kwalificatie heeft directe gevolgen voor de verplichtingen.
Een onderneming die een chemische stof binnen de Europese Economische Ruimte vervaardigt, kan als fabrikant registratieverplichtingen hebben. Een onderneming die stoffen, mengsels of bepaalde producten van buiten de Europese Economische Ruimte invoert, kan als importeur verantwoordelijk worden voor de naleving van REACH. Een distributeur die stoffen of mengsels binnen de Europese Economische Ruimte inkoopt en zonder wijziging verder levert, heeft vooral verplichtingen rond de informatievoorziening in de keten. Een onderneming die stoffen of mengsels beroepsmatig gebruikt, kan downstreamgebruiker zijn.
Bij internationale handelsketens verdient de rolverdeling extra aandacht. Een fabrikant buiten de Europese Economische Ruimte kan onder voorwaarden een Only Representative (artikel 8 van de Verordening) aanwijzen. Dat kan gevolgen hebben voor de positie van de Europese importeur.
Registratie van stoffen
REACH kent als uitgangspunt dat stoffen die in hoeveelheden van één ton of meer per jaar per fabrikant of importeur worden vervaardigd of ingevoerd, moeten op grond van artikel 6 lid 1 worden geregistreerd bij de European Chemicals Agency (ECHA) wanneer geen vrijstelling van toepassing is. Voor bepaalde stoffen geldt daarnaast artikel 7.
Die registratie heeft betrekking op de stof. Het is dus niet het eindproduct als zodanig dat bij ECHA wordt geregistreerd. Welke verplichtingen gelden, hangt onder meer af van de hoeveelheid, de eigenschappen van de stof, de wijze waarop zij wordt gebruikt en de vorm waarin zij op de markt wordt gebracht.
Voor ondernemingen die stoffen inkopen of importeren is daarom van belang dat zij weten welke stoffen in hun producten aanwezig zijn, wie verantwoordelijk is voor de registratie en of de betreffende toepassing door de beschikbare informatie wordt gedekt.
Stoffen met bijzondere risico’s
REACH kent verschillende instrumenten voor stoffen die een bijzonder risico kunnen vormen voor mens of milieu.
Stoffen kunnen bijvoorbeeld worden aangemerkt als Substances of Very High Concern en worden opgenomen op de Candidate List. Voor bepaalde stoffen kan vervolgens een autorisatieplicht gelden. Andere stoffen of toepassingen kunnen via een beperking worden begrensd of verboden. ECHA publiceert onder meer de Candidate List, de lijst van autorisatieplichtige stoffen en de geldende beperkingen.
Deze regels zijn rechtstreeks van invloed op productontwikkelings- en inkoopprocessen. Een stof die vandaag nog kan worden gebruikt, kan later worden beperkt of aan een autorisatieplicht worden onderworpen. Een onderneming moet daarom ook in de gaten blijven houden of wijzigingen in de status van een stof gevolgen hebben voor bestaande producten of toepassingen.
REACH binnen de keten
Een belangrijk deel van REACH draait om informatieoverdracht tussen partijen in de keten.
Veiligheidsinformatiebladen spelen daarbij een centrale rol. Downstreamgebruikers moeten beoordelen of de daarin beschreven beheersmaatregelen passen bij hun eigen gebruik. Bij uitgebreide veiligheidsinformatiebladen moet bovendien worden bekeken of de toepassing en de gebruiksomstandigheden onder het relevante blootstellingsscenario vallen.
Ook bij voorwerpen kunnen verplichtingen ontstaan. Wanneer een voorwerp een stof van de Candidate List bevat boven de daarvoor geldende concentratiegrens, kunnen informatieverplichtingen richting professionele afnemers en consumenten gelden. Onder bepaalde omstandigheden kan daarnaast een meldingsplicht richting ECHA ontstaan.
In de praktijk vraagt dit om goede afspraken met leveranciers. Productspecificaties, verklaringen over de samenstelling, veiligheidsinformatiebladen en afspraken over wijzigingen in grondstoffen of formuleringen moeten voldoende informatie geven om te kunnen beoordelen of een product aan REACH blijft voldoen.
REACH en andere regels voor chemische stoffen
REACH staat niet op zichzelf. Voor de indeling, etikettering en verpakking van chemische stoffen en mengsels geldt daarnaast de CLP verordening. Afhankelijk van het product kunnen bovendien andere Europese regels gelden, bijvoorbeeld voor biociden, cosmetica, medische hulpmiddelen, voedingsmiddelen of producten die chemische stoffen bevatten.
De beoordeling begint daarom steeds bij het concrete product en de activiteit van de onderneming. Daarna kan worden vastgesteld welke regels naast REACH van toepassing zijn en hoe de verschillende verplichtingen samenkomen.
Slijpen Legal
Slijpen Legal adviseert ondernemingen over de toepassing van REACH binnen productie, import en handelsketens. Wij beoordelen onder meer de positie van marktpartijen, registratieverplichtingen, informatie in de keten, veiligheidsinformatiebladen, beperkingen en autorisatievraagstukken en de gevolgen van wijzigingen in de status van stoffen.
Ook wanneer REACH verplichtingen contractueel moeten worden verdeeld tussen leverancier, producent, importeur en distributeur kunnen wij ondersteunen bij het vastleggen van verantwoordelijkheden en informatieverplichtingen.