Geschillen
Een zakelijk geschil ontstaat zelden uit het niets. Vaak is er al langere tijd discussie over de uitvoering van een overeenkomst, een levering die niet voldoet, een factuur die wordt betwist, de verdeling van verantwoordelijkheden of de vraag wie voor bepaalde schade moet opdraaien. Soms ligt de juridische positie betrekkelijk duidelijk. Soms hangt vrijwel alles af van de afspraken tussen partijen, hun correspondentie en de manier waarop zij de overeenkomst in de praktijk hebben uitgevoerd.
Slijpen Legal adviseert ondernemingen bij commerciële en civielrechtelijke geschillen, zowel voordat een formeel geschil ontstaat als wanneer partijen inmiddels tegenover elkaar staan.
Eerst vaststellen waar het geschil werkelijk over gaat
Bij een geschil is de eerste vraag niet wie er “gelijk” heeft. Eerst moet duidelijk worden wat partijen precies zijn overeengekomen, welke verplichtingen daaruit voortvloeien en wat er vervolgens feitelijk is gebeurd.
Daarbij kunnen onder meer van belang zijn:
de overeenkomst en toepasselijke algemene voorwaarden;
offertes, opdrachtbevestigingen en productspecificaties;
e-mails en andere correspondentie;
wijzigingen die tijdens de samenwerking zijn afgesproken;
klachten, afwijkingen en eerdere waarschuwingen;
leverings- en betalingsgegevens;
technische of kwaliteitsdocumentatie;
de manier waarop partijen gedurende langere tijd uitvoering aan de overeenkomst hebben gegeven.
De tekst van een contract is belangrijk, maar staat niet altijd op zichzelf. Voor de uitleg van een overeenkomst kunnen ook de omstandigheden waaronder deze tot stand kwam en hetgeen partijen over en weer redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten en begrijpen van belang zijn.
Nakoming, ontbinding en schadevergoeding
Wanneer een partij haar verplichtingen niet nakomt, moet worden beoordeeld welke rechtsmiddelen beschikbaar zijn. Afhankelijk van de situatie kan bijvoorbeeld nakoming worden verlangd, de overeenkomst geheel of gedeeltelijk worden ontbonden of kan aanspraak bestaan op schadevergoeding.
Daarbij spelen vragen als: is daadwerkelijk sprake van een tekortkoming? Is nakoming nog mogelijk? Was een ingebrekestelling nodig en, zo ja, is die correct verzonden? Is de wederpartij in verzuim geraakt? Welke schade kan aan de tekortkoming worden toegerekend? En bevat de overeenkomst beperkingen van aansprakelijkheid of andere bepalingen die de positie van partijen beïnvloeden?
Op dit punt gaat in de praktijk regelmatig iets mis. Een te vroeg beroep op ontbinding, een onduidelijke ingebrekestelling of een onnodig stellige aansprakelijkstelling kan de verdere positie van een partij (nadelig) beïnvloeden.
Geschillen over producten en gereguleerde ketens
Binnen gereguleerde sectoren kunnen civielrechtelijke en regulatory vraagstukken gemakkelijk in elkaar grijpen.
Een discussie over een afgekeurde levering kan bijvoorbeeld niet alleen gaan over conformiteit met de overeenkomst, maar ook over de betekenis van productspecificaties, wettelijke producteisen, analysemethoden of de vraag welke partij verantwoordelijk was voor controle of vrijgave. Bij een recall kan vervolgens discussie ontstaan over de kosten, de oorzaak van het probleem en de contractuele verdeling van verantwoordelijkheden.
Ook bij uitbestede werkzaamheden kan een geschil ontstaan over de vraag of een leverancier of dienstverlener aan zijn verplichtingen heeft voldaan. Daarbij kunnen wettelijke verplichtingen, kwaliteitsovereenkomsten, productspecificaties, auditbevindingen en gewone commerciële contractsbepalingen allemaal een rol spelen.
Onze kennis van onder meer levensmiddelenrecht, farmaceutisch recht, productwetgeving en kwaliteitsmanagement maakt het mogelijk om ook die inhoudelijke achtergrond in de beoordeling van het geschil mee te nemen.
Niet ieder geschil hoeft naar de rechter
Een procedure kan nodig zijn, maar is niet altijd de beste of snelste oplossing. Soms kan een duidelijke juridische analyse en een goed onderbouwde brief voldoende zijn om partijen weer tot een werkbare oplossing te brengen. In andere gevallen ligt een pragmatische regeling voor de hand, bijvoorbeeld omdat voortzetting van de handelsrelatie belangrijk is of omdat de kosten en onzekerheid van een procedure niet in verhouding staan tot het geschil.
Daarbij moet wel duidelijk zijn wat de juridische uitgangspositie is. Onderhandelen zonder eerst te weten welke rechten, risico’s en bewijsproblemen er zijn, maakt het moeilijk om te beoordelen of een voorstel redelijk is.
Als procederen nodig is
Wanneer partijen er niet uitkomen, kan een gerechtelijke procedure of een andere vorm van geschilbeslechting noodzakelijk worden. Dan moet onder meer worden vastgesteld welke rechter of instantie bevoegd is, welk recht van toepassing is en wat in de procedure moet worden gesteld en bewezen.
Slijpen Legal ondersteunt bij de juridische analyse, dossieropbouw, processtrategie en het opstellen van stukken. Voor procedures waarin wettelijk verplichte procesvertegenwoordiging door een advocaat geldt, is inschakeling van een advocaat noodzakelijk. In dat geval kunnen wij laagdrempelig doorverwijzen.
Ook wanneer een procedure waarschijnlijk wordt, is het verstandig om vroeg naar het bewijs te kijken. Correspondentie, contracten, technische gegevens en interne registraties die tijdens de normale bedrijfsvoering zijn opgesteld, kunnen later beslissend blijken.
Voorkomen dat een geschil groter wordt
Soms kan al in een vroeg stadium veel worden gewonnen door zorgvuldig te reageren. Een klacht van een afnemer, een aansprakelijkstelling of een sommatie hoeft niet onmiddellijk tot een procedure te leiden, maar verdient wel een inhoudelijke beoordeling voordat daarop wordt gereageerd.
Een antwoord dat commercieel vriendelijk klinkt maar juridisch onbedoeld aansprakelijkheid erkent, kan later problemen opleveren. Omgekeerd kan een onnodig harde reactie een oplosbaar zakelijk probleem juist laten escaleren.
Slijpen Legal helpt ondernemingen daarom ook bij de fase vóórdat een geschil formeel wordt: de beoordeling van claims, het formuleren van een reactie, onderhandelingen en het vastleggen van een eventuele regeling.
Een zakelijk geschil of een aansprakelijkstelling ontvangen? Neem contact met ons op.