Internationale handel en grensoverschrijdende overeenkomsten
Zodra een onderneming over de grens inkoopt, verkoopt of samenwerkt, komen er juridische vragen bij die in een zuiver Nederlandse verhouding vaak geen rol spelen. Welk recht is van toepassing? Welke rechter is bevoegd als er een geschil ontstaat? Wanneer gaat het risico op de goederen over? Wie is verantwoordelijk voor transport, invoer en douaneformaliteiten? En welke partij moet beschikken over de documenten die nodig zijn om het product op de betreffende markt te mogen brengen?
Slijpen Legal adviseert ondernemingen over internationale commerciële relaties, in het bijzonder wanneer deze samenhangen met levensmiddelen, geneesmiddelen, diervoeders, medische hulpmiddelen en andere gereguleerde producten.
Internationale overeenkomsten
Bij een grensoverschrijdende overeenkomst moet duidelijk zijn welke afspraken gelden wanneer partijen zich in verschillende landen bevinden. Een rechtskeuze en forumkeuze verdienen daarbij expliciete aandacht. Binnen de Europese Unie spelen onder meer de Rome I-Verordening voor het toepasselijke recht op verbintenissen uit overeenkomst en de Brussel I bis-Verordening voor de internationale bevoegdheid en erkenning en tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen een belangrijke rol.
Ook buiten de EU kan een contractuele rechtskeuze veel duidelijkheid geven, maar daarmee is niet ieder internationaal juridisch vraagstuk opgelost. Dwingende regels van het land waar producten worden geïmporteerd, verkocht of gebruikt kunnen eveneens van toepassing zijn.
Wij ondersteunen onder meer bij internationale koop- en leveringsovereenkomsten, distributieovereenkomsten, agentuur, contract manufacturing, dienstverlening en andere commerciële samenwerkingen.
Internationale koop en het Weens Koopverdrag
Bij internationale koop van roerende zaken kan het Weens Koopverdrag (CISG) van toepassing zijn. Dat wordt in commerciële overeenkomsten nog wel eens over het hoofd gezien.
Het CISG bevat onder meer regels over de totstandkoming van de overeenkomst, de verplichtingen van koper en verkoper, conformiteit van goederen, onderzoek en kennisgeving van gebreken, nakoming, schadevergoeding en ontbinding. Afhankelijk van de betrokken landen en de toepasselijke conflictregels kan het verdrag van toepassing zijn zonder dat partijen dat afzonderlijk in hun overeenkomst hebben opgenomen.
Partijen kunnen de toepassing van het CISG uitsluiten, maar dat moet dan wel voldoende duidelijk gebeuren. Een bepaling dat uitsluitend “Nederlands recht” van toepassing is, betekent op zichzelf niet zonder meer dat het CISG buiten toepassing blijft: het verdrag maakt deel uit van het Nederlandse recht voor overeenkomsten waarop het van toepassing is.
Daarom beoordelen wij bij internationale koopovereenkomsten steeds welk juridisch regime daadwerkelijk geldt en of dat aansluit bij wat partijen commercieel hebben bedoeld.
Levering, risico en Incoterms
Bij internationale handel zijn afspraken over levering vaak minstens zo belangrijk als afspraken over prijs.
Incoterms® kunnen worden gebruikt om vast te leggen waar de levering plaatsvindt en hoe onder meer transportkosten, risico en bepaalde verplichtingen rond uitvoer en invoer tussen koper en verkoper worden verdeeld. De gekozen Incoterm moet passen bij de feitelijke logistieke keten.
Een term als EXW, FCA, CPT, DAP of DDP heeft concrete gevolgen. Een Incoterm regelt echter niet de gehele overeenkomst. Onderwerpen zoals eigendomsoverdracht, betaling, productconformiteit, garanties, aansprakelijkheid en de gevolgen van een tekortkoming moeten afzonderlijk worden geregeld.
Ook moet rekening worden gehouden met de praktische uitvoerbaarheid. Een contractuele afspraak dat een partij bepaalde invoerformaliteiten verricht, helpt weinig wanneer die partij daarvoor juridisch of praktisch niet kan optreden.
Distributie, agentuur en commerciële samenwerking
Internationale verkoop verloopt vaak via distributeurs, handelsagenten of andere commerciële partners. De gekozen constructie heeft gevolgen voor de positie van beide partijen.
Bij distributie kunnen afspraken nodig zijn over bijvoorbeeld territorium, exclusiviteit, minimumafnames, verkoopkanalen, prijzen, marketing, gebruik van merken, voorraad, beëindiging en de afwikkeling daarvan. Bij agentuur moet bovendien rekening worden gehouden met de bijzondere wettelijke bescherming die handelsagenten in veel rechtsstelsels genieten.
Ook bij contract manufacturing en andere vormen van uitbesteding moet duidelijk zijn wie waarvoor verantwoordelijk is. Denk aan productspecificaties, wijzigingen in grondstoffen of productieprocessen, kwaliteitsafspraken, documentatie, audits, klachten en de behandeling van afwijkingen.
Internationale handel in gereguleerde producten
Bij gereguleerde producten kan de commerciële overeenkomst niet los worden gezien van de regelgeving die op het product en de keten van toepassing is.
Wie een product vanuit een derde land de Europese Unie binnenbrengt, kan bijvoorbeeld als importeur wettelijke verplichtingen krijgen die niet simpelweg contractueel bij de buitenlandse fabrikant kunnen worden neergelegd. Ook een distributeur, fulfilmentdienstverlener, groothandelaar of andere marktdeelnemer kan afhankelijk van het toepasselijke regime eigen verplichtingen hebben.
Binnen de farmaceutische sector kunnen daarnaast vergunningen, GDP-verplichtingen, invoerregels en productspecifieke beperkingen bepalend zijn voor de vraag of en hoe een transactie kan worden uitgevoerd. Bij levensmiddelen kunnen onder meer etikettering, voedselveiligheid, traceerbaarheid en importvoorwaarden een rol spelen. Bij andere producten kunnen bijvoorbeeld CE-regelgeving, technische documentatie, REACH of andere productspecifieke voorschriften van toepassing zijn.
De overeenkomst moet aansluiten op die wettelijke werkelijkheid. Daarbij kan bijvoorbeeld worden vastgelegd wie documenten verstrekt, wijzigingen meldt, klachten onderzoekt, contact onderhoudt met bevoegde autoriteiten of optreedt wanneer een product uit de handel moet worden genomen.
Grensoverschrijdende geschillen
Bij internationale handelsgeschillen is de eerste vraag vaak waar en volgens welk recht het geschil moet worden opgelost. Een duidelijke rechts- en forumkeuze kan veel onzekerheid voorkomen.
Wanneer daarover niets is afgesproken, moet aan de hand van het toepasselijke internationale privaatrecht worden bepaald welke rechter bevoegd is en welk recht van toepassing is. Daarnaast kan een overeenkomst voorzien in arbitrage of een andere vorm van geschilbeslechting.
Ook de praktische kant telt. Een vonnis of arbitraal vonnis moet uiteindelijk kunnen worden uitgevoerd in het land waar de wederpartij of haar vermogen zich bevindt.
Slijpen Legal adviseert bij grensoverschrijdende geschillen die samenhangen met internationale handel en onze kerngebieden, zowel bij de juridische beoordeling van de positie als bij onderhandelingen en de voorbereiding van verdere procedures.
Juridisch advies over internationale handel
Slijpen Legal ondersteunt ondernemingen bij het opstellen, beoordelen en onderhandelen van internationale commerciële overeenkomsten en bij juridische vragen die ontstaan wanneer producten, leveranciers, afnemers en wettelijke verplichtingen over verschillende landen zijn verdeeld.
Daarbij combineren wij contractenrecht met onze kennis van gereguleerde markten en productketens.
Vragen over een internationale overeenkomst of grensoverschrijdende transactie? Neem contact met ons op.